Wat een week ... CD

ANIMA MUNDI - The Way (2010)

Een heerlijke symfonische traktatie ...

... is het derde album van het Cubaanse gezelschap Anima Mundi en het betekent hun doorbraak in de wereld van de progrock. Laat je echter niet op het verkeerde been zetten door de afkomst, want we kunnen luisteren naar onversneden symforock in de beste Europese traditie. Van de muzikale invloeden is die van Yes het duidelijkst hoorbaar in de gitaarfills van opperhoofd Roberto Diaz en het basspel van Yaroski Corredera. Daarnaast laat Virginia Peraza in 'Flying to the Sun' een minutenlange kerkorgelpartij horen die herinneringen oproept aan Rick Wakeman's spel in 'Awaken'.
Het album telt vier nummers, waarbij de twee langste en meest complexe composities het begin vormen. De zang is sterk, maar de stukken ontlenen hun charme vooral aan de prachtige instrumentale gedeelten. Veel afwisse- ling tussen gitaar en toetsen, tussen gedrevenheid en kalmte, immer melodieus. In algemene zin valt verder de opnamekwaliteit op en daarin vooral de robuustheid van het toetsengeluid. Eindelijk eens synthesizers in hun volle glorie.
Opener 'Time to Understand' is steviger van opzet dan het grootse 'Spring Knocks on the Door of Man'. Dit is de muzikale verbeelding van een fantasy-achtige legende, waarvan de eerste minuten een klassiek stempel krijgen en dan ... bij mijlpaal 11.40 begint Diaz rustig aan een gitaarsolo, die zich langzaam ontvouwt tot bij 13.54 Peraza haar synths er aan toevoegt. De hemel breekt open bij 14.18, waarna de twee om elkaar heenstrengelen in liefdevolle extase. Zo! Dat is voor het eerst in lange tijd dat symfonische rock bij mij de rillingen over het lijf doet lopen en de tranen zich merkbaar achter de ogen roeren. Het nummer dooft uit, krijgt een doorstart en dit proces herhaalt zich alsof de band er maar geen einde aan wil maken. En geef ze eens ongelijk.
Slotnummer 'Cosmic Man' is toegankelijker en dan denk je 'jammer', maar het eindigt gelukzalig in een symfonisch thema dat Diaz zeven keer herhaalt, terwijl het makkelijk tot in de eeuwigheid zou kunnen doorklinken. Heerlijk! Peter Swart (wat een week 51)

Wat een week ... CD

MACHINE MASS TRIO - As Real as Thinking (2011)

Het is even doorbijten ...

... bij deze nieuwe Moonjune-release van het Machine Mass Trio een band met gitarist Michel Delville van het geweldige The Wrong Object, Tony Bianco op drums en Jordi Grognard op o.a. tenor-sax en fluit.
Het doorbijten wordt veroorzaakt door de taaie mengeling van vrij tradi- tionele jazz met relatief toegankelijke jazz-rock en met nogal ontoegan- kelijke experimentele, avant-garde jazz-rock. Of andersom zoals u wilt. Het album vereist dan ook meerdere luistersessies en daar moet je bij dit soort muziek maar net voor in de stemming zijn. Het is mij evenwel gelukt en dan ontluiken, wat een veel te zachtaardig woord is voor deze muziek maar u begrijpt vast wat ik bedoel, langzamerhand de kwaliteiten van de compo- sities.
Opener 'Cuckoo' en 'Hero' - ieder rond de tien minuten - refereren aan de jazz-rock van Soft Machine ten tijde van Holdsworth en Etheridge en vallen vrij snel op hun plek, zeker ook door de lekkere grooves. Het etnische met 'inheemse' instrumenten, zoals de electronic tempura en de bansouri, gelardeerde rustige 'Khajurao' vindt uiteindelijk ook zijn plaats op mijn mentale harde schijf. Lastiger is dat bij de achttien minuten experiment van 'Falling Up' en het rommelige en stuurloze 'Knowledge'. Maar wat wil je als je alles opneemt in een dag.
Kortom, ik werd nogal eens heen en weer geslingerd bij beluistering van 'As Real as Thinking' maar kom per saldo op een voldoende uit. Voor de 'die-hard' liefhebber van avant-garde jazz(rock) komt de score hoger uit denk ik. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 49)

Wat een week ... CD

KATE BUSH - 50 Words for Snow (2011)

Een meesterwerk ...

... heeft Kate Bush wederom afgeleverd. Haar vorige album 'Aerial' (2005) verdiende dat predikaat ook al, en '50 Words for Snow' doet daar niet voor onder.
We hebben zeven jaar op een nieuw album moeten wachten. Slechts 'Director's Cut' kwam uit, ook al dit jaar, met opnieuw ingespeelde, oude tracks. Nu zeven nieuwe tracks waarin Bush zeer ingetogen, 'minimal music' laat horen, waar de kunst van het weglaten een belangrijk kenmerk is, op zoek naar waar de grens van het weglaten wordt bereikt: het muzikale nulpunt. Zoals Mark Hollis dat ooit deed op zijn solo-album en Sigur Ros per saldo altijd doet. Wat rest zijn uitgeklede, uitsluitend emotie verbeeldende thema's en akkoorden, waarin Bush' piano domineert, omfloerst met haar karakteristieke stem, laid-back percussie van Steve Gadd, secundair klinkend basspel van Del Palmer en John Giblin (Brand X) en minimale speldenprikjes van gitarist Dan McIntosh.
Voorts speelt herhaling een belangrijke rol in de composities. Hoe prachtig is het zich steeds maar repeterende pianothema in de briljante opener 'Snowflake', slechts enkele malen onderbroken door iets wat wegheeft van een refrein. Het indrukwekkende 'Lake Tahoe' met ook al veel repetitie. Of het jazzy 'Misty'. Zelfs het samen met Elton John gezongen 'Snowed in at Wheeler Street', waar ik even mijn hart bij vasthield, is een toonbeeld van subliem minimalisme. Titelnummer en het afsluitende 'Among Angels' zijn van even hoge kwaliteit.
Bush zet met '50 Words for Snow' een muzikaal sfeerbeeld neer dat zijn emotionele weerga niet kent. De prachtige hoes met sneeuwfiguren smelt bijna samen met de muziek. Een waar meesterwerk, in al zijn facetten. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 48)

Wat een week ... CD

BASS COMMUNION - Cenotaph (2011)

Zwaarmoedige ambient ...

... dat laat onze bezige baas Steven Wilson horen binnen zijn sideproject Bass Communion. Waar haalt deze man de tijd vandaan? En de inspira- tie? Misschien wel door zelf af en toe meditatief naar andere elektronische muziek te luisteren van bijvoorbeeld Klaus Schulze of Tangerine Dream. Want dat lijken toch wel inspiratiebronnen voor 'Cenotaph'.
Er staan vier stukken op van gemiddeld een minuut of zeventien, allen beginnend met de letter 'C'. De lengte in combinatie met de zwaarmoedig- heid en soms ook met de geringe ontwikkeling van de tracks, maakt het tot een hele zit. Ik moet toegeven dat de geringe ontwikkeling van de composities ogenschijnlijk is. Op het eerste gehoor lijkt dat zo maar na meerdere luisterbeurten ontdek je langzamerhand de kleine stapjes die er in het geluidsspectrum worden gezet. Vooral bij opener 'Citadel' vereist dat wel goede oren en opperste concentratie.
Het door het mooie Rotterdamse label Tonefloat uitgegeven 'Cenotaph' is in zijn soort een goed album waarbij ik niet direct de vlag uithang. Wilson's voorbeelden hebben het namelijk vaak veel beter gedaan en hadden het voordeel van de voorsprong: wie maakte er immers in die mooie tijden elektronische muziek? Dat alleen al maakte het bijzonder. Dat voordeel heeft Wilson niet. Maar 'go with the flow' en dan werkt de muziek goed als er moet worden nagedacht over het leven en het werk en er geestelijk beslissingen moeten worden voorbereid. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 47)

Wat een week … CD

SIGUR ROS - Inni (2011)

Een echte live band…..

… dat bewijst Sigur Ros weer eens met 'Inni', een dubbel live-album van een concert in 2008 te Londen. De studio albums van Sigur Ros verschillen nogal van kwaliteit, al zal de 'diehard fan' dat niet met mij eens zijn. Live weet de band een unieke sfeer neer te zetten.
Het kippenvel bezorgende castraten stemgeluid van zanger Jonsi Birgisson, omgeven door dromerige, melodieuze, symfonisch aandoende klanken die langzaam aanzwelgen tot een orkaan van 'noise', maken dat 'Inni' sprookjesachtig is en tegelijkertijd kan verbijsteren. Op de studioplaten komt dat niet altijd tot zijn recht, omdat de band nogal wat albums heeft gemaakt met zwakke songs. Daarnaast klinkt het studiogeluid vaak wat gepolijst, terwijl de live-opnames volumineus en overweldigend klinken, niet in de laatste plaats door de intense wijze waarop Jonsi zijn gitaar beroert met zijn strijkstok.
'Inni' is een soort “best of” album: het beste van de vijf studio-albums is vertegenwoordigd. Naast de veertien bekende songs is er één nieuwe track opgenomen, afsluiter 'Luppulagid'. Het album duurt 105 minuten en gaat geen moment vervelen omdat elke song naar een climax toegroeit. Naast de twee CD’s is er ook een 75 minuten durende DVD bijgeleverd, met concertfragmenten. Helaas worden de songs regelmatig onderbroken door archiefmateriaal. Het (DTS) geluid van de DVD is echter schitterend en daarom alleen al de moeite van de aanschaf waard. Overigens heeft Sigur Ros eerder een DVD uitgebracht die er ook mocht zijn: 'Heima' (2007). Daar werden de uitzonderlijke livekwaliteiten van deze band al zicht- en hoorbaar.
Het laatste album van Sigur Ros – in verband met de onuitspreekbare titel omschrijf ik het album maar als “die van de hoes met de naaktlopers” - dateert al weer van 2008. Ik ben dan ook benieuwd wanneer er een nieuwe CD komt. Hopelijk wordt die dan snel opgevolgd door een live-registratie van de betreffende tour... Henk Vermeulen (wat een week 46)

Wat een week ... CD

JOHN WESLEY - The Lilypad Suite (2011)

De sidekick van ...

... Steven Wilson is al langer actief dan dat we hem via Porcupine Tree kennen. John Wesley bracht namelijk met 'The Lilypad Suite' zijn zesde studio-album uit sinds 1994 en heeft ook al heel wat live-releases op zijn palmares staan.
'The Lilypad Suite' is een wat mij betreft te kort album - iets meer dan een half uur - dat gelukkig geen muzikaal synoniem is van Porcupine Tree. Wesley behoudt namelijk een eigen gezicht en laat complexe, door gitaar gedomineerde rock horen met een progressieve rand. Bij de Tree is dat andersom.
Aan de suite gaan twee sterke tracks vooraf - althans op de Madfish-edition - te weten 'An Elegant Mess' en 'Free'. Vooral eerstgenoemde kent een pakkende melodielijn, wordt puntig uitgevoerd en legt de lat hoog voor de rest van het album. De suite verhaalt over de problemen die een jonge vrouw kreeg door de afwezigheid van haar vader. Dit uit zes delen bestaan- de concept had even wat tijd nodig bij mij maar is inmiddels volledig op zijn plaats gevallen. Krachtig uitgevoerd om de emoties te verbeelden, gas terugnemend waar het verhaal dat vraagt. Technisch vaardig uitgevoerd door Wesley en zijn band en produktioneel meer dan okay.
John Wesley laat horen veel meer in zijn mars te hebben dan in de schaduw staan van Wilson. Wat hij zeker moet blijven doen want live is hij immers een belangrijke aanvulling en hoe zouden we hem anders hebben leren kennen! Eén tip John: volgende keer een minuut of twintig langer! Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 46)

Wat een week ... CD

AGENTS OF MERCY - The Black Forest (2011)

Ik herinner mij weer ...

... waarom ik zo Flower-Kings- en vooral Roine-Stolt-moe was: een overload aan (dubbel)albums, koekoek ene dreun c.q. gelijkvormigheid in composities en zelfs in solo's en dan die zeurderige, bijna declamerende stem die ternauwernood als een zangstem kan worden gekenmerkt. Ik moest dan ook even slikken toen het conceptalbum 'The Black Forest' van Stolt's alter-band op de deurmat plofte. Het was net zo lekker stil aan het Stolt-front.
Gelukkig verdunt Stolt in Agents of Mercy. Niet als componist want zes van de acht tracks zijn van zijn hand, maar zeker als zanger want de lead vocals worden uitstekend verzorgd door Nad Sylvan, zijn gitaarsolo's zijn goed gedoseerd en Stolt componeert hier beduidend puntiger dan bij The Flower Kings. Bovenal klinkt Agents of Mercy meer als een rockband met toetsen dan als een progrockband.
Het titelnummer is een mooi opgebouwde track die staat als een huis en mooie baslijnen van Jonas Reingold en toetspartijen van Lalle Larsson laat horen. 'Elegy' is prachtig en ik moet toegeven Stolt's gitaarsolo in afsluiter en persoonlijke favoriet 'Kingdom of Heaven' is buitencategorie en raakt de gevoelige snaar.
Agents of Mercy heeft in mijn ogen met 'The Black Forest' een weinig opzienbarend maar compositorisch en technisch goed in elkaar stekend rockalbum afgeleverd waarbij de op het oor gedoseerde Stolt-invloed mij zeer bevalt. Dat is bij zijn andere band wel anders. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 45)

Wat een week ... CD

PETER HAMMILL - Pno.Gtr.Vox. (2011)

"What if I forgot my guitar?" ...

... en "What if there were no piano?" dat zijn de vragen die Peter Hammill op de beide schijven van deze dubbelaar muzikaal beantwoordt. Live opge- nomen in 2010 in Engeland en Schotland en ver weg in Japan.
Disc 1 bestaat dus uit songs die uitsluitend door Hammill op piano worden begeleid en ik vind het een indrukwekkend geheel, althans voor hen die van 's mans muziek en zang houden. Voor anderen zal het een marteling van de oren zijn. Soms a-tonisch, vaker schreeuwend, piepend, improvi- serend rond de themalijnen van de songs, emotioneel en getergd, zich niet druk makend om kleine foutjes, een staalkaart gevend van zijn kunnen en van zijn eindeloze catalogus. Prachtig is de uitvoering van 'Time Heals', moeilijk die van 'Don't Tell Me' maar ook die uitvoering valt op een gegeven moment op z´n plaats.
Op Disc 2 dus alleen begeleiding door de gitaar en daar wordt dezelfde verbaal agressieve kwaliteit geboden, met relatief veel tracks uit begin jaren '70 zoals 'The Comet, the Course, the Tail', 'Slender Threads' en 'Modern'.
Hammill is een fenomeen, zowel binnen het nog immer sterke Van der Graaf Generator als solo. Geliefd en gehaat. Het zal hem, compromisloos als hij is, een zorg zijn. Mij ook. 'Pno.Gtr.Vox': een must voor iedere fan. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 44)

Wat een week ... CD

AIRBAG - All Rights Removed (2011)

Beetje saai ...

... maar wel erg mooi! Kan dat samengaan? Ja, want Airbag heeft met zijn tweede album 'All Rights Removed' een prachtig, sferisch album afgeleverd, vol emotie, in de stijl en 'mood' van Pink Floyd en met schitterende gitaarpartijen van Björn Riis die - daar is geen twijfel over mogelijk - David Gilmour als zijn grote voorbeeld heeft.
En dan toch wat saai. Dat vindt zijn oorzaak in het feit dat alle tracks, met uitzondering van afsluiter 'Homesick', zo'n beetje in hetzelfde, enigsins lijzige tempo staan. Drummer Henrik Fossum heeft het dan ook niet zo moeilijk. En Asle Tostrup is geen vocale hoogvlieger wiens stem snel gaat vervelen. Bovendien kennen de meeste tracks een gelijke opbouw. De zeventien minuten durende afsluiter 'Homesick' is daarop gelukkig een uitzondering o.a. door een opbouw via drie gevarieerde 'parts', en is dan ook de meest spannende compositie van het album waarin veel meer gebeurt dan in de overige vijf tracks en naast Floyd- ook Porcupine Tree-invloed te horen is.
Ondanks de kritiek is het een lekker album, dat makkelijk wegdraait, dagdromen stimuleert en ook nog kan worden opgezet als er aan tafel met vrienden wordt gedineerd en toch op de achtergrond muziek nodig is. Voor een topalbum is het echter allemaal te weinig origineel en teveel 'koekoek ene dreun'. De lyrische recensies her en der, alsof er sprake van een meesterwerk zou zijn, kan ik dan ook absoluut niet plaatsen. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 43)

Wat een week ... CD

JACULA - Pre Viam (2011)

Eind jaren 70 ...

... begin jaren 80 verbleef ik met enige regelmaat met een groep vrienden in Spanje. Op een van die reizen logeerden wij in centraal Spanje in een klooster dat mij deed denken aan het klooster in Umberto Eco's 'Naam van de Roos': gelegen op een berg, mooie binnentuin, donkere gangen met brandende kaarsen, een kamer die je gezien de huiveringwekkende sfeer snel op slot deed en op de achtergrond op gezette tijden ijl gezang van de monniken. Het is die sfeer die Jacula's 'Pre Viam' ook oproept.
Jacula is een project van multi-instrumentalist Antonio Bartocetti dat vier decennia lang stil lag. Bartocetti, ook al de drijvende kracht achter het Italiaanse Antonius Rex waar ProgLog AFTERglow al eerder aandacht aan besteedde. De man ziet er zelf al uit als een vampier die uit is op je bloed en dat geldt zeker ook voor zijn donkere, sombere, spirituele muziek. Toch is dit een relatief ingetogen album met acht tracks (inclusief een videotrack) waarvan er zeven sterk zijn, met een goede afwisseling tussen prachtig, akoestisch gitaarspel, toetsengedomineerde volle, soms symfonische passages en enge geluiden om de mystieke sfeer nog meer te benadrukken.
Minpunt is 'Possaction' dat het verhaal over vampiers en 'blacklady kisses' afsluit. Bijna zes minuten geschreeuw van iemand die gefolterd wordt, is teveel van het goede. Verder een prima album voor hen die van zwaarmoedige 'doomprog' houden. Harry ´JoJo´ de Vries (wat een week 42)

Wat een week CD ...

LUNATIC SOUL - Impressions (2011)

Ambient en toch ...

... niet vervelend. Dat is de conclusie na het beluisteren van het derde album van Lunatic Soul 'Impressions'.
“Ambient Music” was de eerste associatie tijdens het beluisteren van het album. Ambient en New Age Music brengen bij mij vaak een kortstondig gevoel van euforie teweeg dat meestal na zeer korte tijd gevolgd wordt door gevoelens van verveling en saaiheid door het gebrek aan afwisseling. Dat bleek echter hier niet het geval. Hoewel het predikaat 'ambient' wel degelijk van toepassing is op 'Impressions': dromerige melodieën, het ontbreken van een ritmesectie en van de traditionele instrumenten van een bege- leidingsband. In plaats daarvan horen we vooral keyboards en synthesizers die prachtige soundscapes produceren.
Lunatic Soul is een solo-project van de bassist van progrockband Riverside, Mariusz Duda. De eerste twee albums van Lunatic Soul zijn overigens meer dan de moeite waard. Het eerste album is m.i. zelfs een meesterwerk. De hoes is totaal zwart gekleurd en die van het vervolgalbum heeft de 'kleur' van smetteloos wit. Het zal dan ook geen toeval zijn dat 'Impressions' de kleur grijs heeft. De acht 'impressions', die ongeveer 48 minuten duren en waaraan twee bonusnummers zijn toegevoegd, mogen zeker niet gekwalificeerd worden als grijs. Ze zijn huiveringwekkend mooi voor liefhebbers die terug verlangen naar de dromerigheid van Pink Floyd’s Echoes en naar de eerste albums van Mike Oldfield. Nostalgie? Voor mijn part! Ik geniet er niet minder om! (Henk Vermeulen, week 41)

Wat een week ... CD

TRAFFIC - The Low Spark of High Heeled Boys (1971)

Een reünie zal er ...

... nooit meer komen want Jim Capaldi en Chris Wood zijn er helaas niet meer en dat kan Steve Winwood, ondanks zijn kwaliteiten, niet compen- seren. We zullen het dus moeten doen met de grotendeels geremasterde catalogus en dat blijft een feest.
In de beginperiode maakte Traffic typische Engelse rock met een psychedelisch sausje. Het progressieve maar zeker ook het psychede- lische element werd echter begin jaren 70 steeds belangrijker, niet in de laatste plaats door de invloed van drugs. Sommige composities, vooral de langere stukken, kwamen grotendeels tot stand door improvisatie en dan wil een geestverruimend middel weleens helpen.
De titeltrack van 'The Low Spark of High Heeled Boys' is zo'n lange, uitgesponnen track. Gezegend met een briljant pianothema waar omheen wordt geïmproviseerd, ontstaat een compositie die zijn weerga niet kent en waarin de hele band, maar vooral Winwood op keyboards en Wood op woodwinds, al inspelend op elkaar grote hoogten bereikt. De foutjes heeft men terecht laten zitten, dat bewaakt de oorspronkelijkheid, en de mannen hoor je kreunen en schreeuwen alsof ze zichzelf verbazen over wat er zich gaandeweg in de studio ontwikkelt. Topwerk. Waar blijft nu eindelijk eens de remaster van 'When the Eagle Flies' (1974), ook al zo'n meesterwerk?
Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 41)

Wat een week ... CD

PETER GABRIEL - Peter Gabriel I (1977)

'Writer's block' bij Gabriel ...

... zo schat ik in want deze creatieve, innovatieve artiest van weleer heeft al bijna een decennium geen eigen studiowerk meer gemaakt en 'verblijdt' ons met albums die wijzen op een gebrek aan nieuwe ideeën zoals het coveren van nummers van anderen, gestoken in een orkestjas, en binnenkort met een album waarop hij zijn eigen werk opnieuw inspeelt. En dat durft hij dan 'New Blood' te noemen. Nee, Gabriel zit voorlopig (?) op een dood spoor.
Vandaar dat ik weer eens greep naar eerdere albums. Zo kwamen 'Gabriel II, III & IV' de laatste weken voorbij en deze week zijn eerste solo-album. Dit debuut spreekt mij nog steeds zeer aan omdat enerzijds de relikwieën van zijn Genesis-tijd nog te horen zijn en je anderzijds merkt dat hij zoekt naar nieuwe wegen. Dat leverde geen stuurloos overgangswerk op. Integendeel. Voor mij staan 'Moribund the Burgermeister', 'Modern Love', 'Humdrum', 'Slowburn', 'Waiting for the Big One', 'Down the Dolce Vita' en natuurlijk 'Here Comes the Flood' zelfs nu nog fier overeind. Dat geldt overigens voor het overgrote deel van zijn rijk gevulde catalogus.
Des te teleurstellender is het dat Peter Gabriel, toch een van mijn idolen van vroeger, het creatieve pad al zo lang kwijt is. Ik begreep wel dat een 'writer's block' na verloop van tijd verdwijnt zodat de luikjes naar het experiment en de vernieuwing weer open kunnen gaan. Laten we dat dan maar hopen. Dat zou pas echt 'new blood' zijn. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 40)

Wat een week ... CD

PINK FLOYD - Discovery Box (2011)

Machtig overzicht ...

... van de indrukwekkende catalogus van Pink Floyd, de band die in ieder geval de progressieve muziek veranderde, nog steeds veel bands beïn- vloedt en waarover Steven Wilson recent zei in iO Pages (103) "ambitieus, agressief en met prachtige songs'' en Opeth's Mickael Akerfeldt "neem nu 'Meddle' of 'The Wall', ze klinken nog altijd fris en van deze tijd".
Zo is het. Ik ga er ook niet teveel woorden aan besteden. Deze prachtig uitgevoerde box met een mooi boek van Storm Thorgerson met ongebruikt art-work, is een relatief goedkope manier om aan alle geremasterde albums te komen, in de Discovery-uitvoering welteverstaan.
De remastering laat meer details horen, is voller en is in ieder geval zo verbeterd dat een integrale en chronologische herbeluistering van het totale oeuvre nodig is. En dan word ik nog steeds, terwijl ik in al die jaren alles al tientallen zo niet honderden malen heb gehoord, verrast en verwonder ik mij over de immense creativiteit van deze band. De band die mijn leven op allerlei manieren beïnvloedde.
Ook de 'Experience Edition' van 'DOTM' is al binnen, inclusief bonus- schijf met een geweldige integrale live-uitvoering van 'DOTM'. Het wachten is nu nog op de 'experiences' van 'Wish You Were Here' en 'The Wall'. En dan laat ik de 'Immersion Editions' nog even buiten beschouwing. Het zijn gouden tijden voor Floyd-liefhebbers en de band staat weer dik in de hitlijsten. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 39)

Wat een week ... CD

BERT JANSCH - L.A. Turnaround (1974)

"De Jimi Hendrix van de akoestische gitaar'' …

... dat was wat Neil Young ooit zei over Bert Jansch, de op 5 oktober 2011 overleden Schotse singer-songwriter.
Jansch is bekend geworden als instrumentalist van de Britse groep Pentangle die in de periode 1967-1973 samen met Fairport Convention baanbrekend werk heeft verricht voor de Folkrock. De akoestische gitaar was het instrument waarmee hij zich onderscheidde. Zijn briljante gitaarspel in combinatie met zijn tedere, uiterst breekbare stem was en is voor vele vakgenoten een belangrijke inspiratiebron. Zo is Nick Drake bijvoorbeeld schatplichtig aan Jansch. Maar ook Jimmy Page van Led Zeppelin heeft ooit toegegeven dat zijn scheurende gitaarsolo’s geïnspireerd waren door het vingervlugge, beweeglijke snarenspel van Jansch.
Het schitterende, negende solo album 'L.A. Turnaround' is als prototype te beschouwen van wat Jansch in huis heeft als het gaat om zijn virtuositeit op de akoestische gitaar en zijn vermogen om prachtige folksongs te componeren. Het album is lang niet verkrijgbaar geweest omdat het niet op waarde werd geschat. In 2009 werd het echter opnieuw uitgebracht door EMI met vier bonustracks.
Het oorspronkelijke album bevat twaalf songs, variërend van traditionele Britse Folk ('Cluck Old Hen'), volledig instrumentaal werk ( 'Lady Nothing', 'Chambertin' (!)) en prachtige folk-country ballads waarin Jansch op passende wijze wordt geassisteerd door sfeervol pedal steel werk van Red Rhodes.
Bij het overlijden van een groot muzikant word ik steevast overvallen door een nostalgische stemming waarna ik mij vervolgens laaf aan het werk van de overledene. Zo ook bij Bert Jansch. Ik heb mijn stapeltje Jansch- en Pentangle albums reeds uit de kast gehaald ... Henk Vermeulen (wat een week 39)

Wat een week ... CD

STEVEN WILSON - Grace for Drowning (2011)

Een verademing ...

... het beluisteren van 'A Grace for Drowning', het tweede solo-project van Steven Wilson na het zwaar tegenvallende debuut 'Insurgentes'. Wilson’s andere projecten hebben laten zien dat hij extreem hoge kwaliteit ('Fear of a Blank Planet') afwisselt met abominabel werk. Dat laatste wordt vaak veroorzaakt door te ambitieuze doelstellingen ('The Incident') of juist door een gebrek er aan (Blackfield's 'Welcome to my DNA').
Wilson is in staat om zeer originele geluidsklanken te fabriceren die hij zodanig weet te integreren dat het resultaat vaak mysterieus en/of sprook- jesachtig klinkt en bovenal glashelder. Hij wordt dan ook regelmatig gevraagd als producer: door Opeth en onlangs nog door King Crimson voor het remix-project.
Het lijkt er op dat het werken aan dat laatste project hem heeft geïnspi- reerd tot het maken van 'A Grace for Drowning'. Mellotrongeluiden, gelar- deerd met prachtig, betoverend fluitspel, vormen namelijk de meest opvallende aspecten. Het blaaswerk van Theo Travis doet regelmatig denken aan King Crimson-familielid Mel Collins.
Waar de geluidscollages op 'Insurgentes' gekenmerkt werden door een dodelijke monotonie zijn ze hier avontuurlijk, spannend, afwisselend en boeiend. De handelsmerken, originele klanktapijten, geflankeerd door zijn lijzige telefoonstem, vormen ook hier de basis. Maar i.t.t. het debuut, hebben ze een functie in de compositie-opbouw. De aandacht wordt voortdurend opgeeist, je blijft nieuwsgierig en de als 'Gregoriaans' overkomende achtergrondklanken en -zang hebben een spiritueel effect. Zelfs het aanvankelijk taaie, ruim 23 minuten durende 'Raider II' blijkt een groeibriljant. Hoewel deze track te veel fragmenten bevat die op filmmu- ziek lijken. Zonder bijbehorende beelden fungeren zij echter onbedoeld als ruis. Die dissonanten wegen echter niet op tegen de schoonheid en de kracht van de rest van het album. Henk Vermeulen (wat een week 38)

Wat een week ... CD

STEVE HACKETT - Beyond the Shrouded .. (2011)

Alsof er geen veertig jaar ...

... voorbij zijn sinds het begin van Genesis, zo gaat Steve Hackett tekeer op zijn heerlijke dubbelaar 'Beyond the Shrouded Horizon'. Op zijn vorige studio-album uit 2009 'Into the Tunnel's Mouth' was hij al goed bezig maar dit is nog een klasse beter.
Hackett neemt ons mee op wereldreis van Loch Lomond naar Saturnus. Feitelijk, qua muzikale sferen, maar ook metaforisch als beeldspraak voor de reis van het leven. Zweverig? Nee, dat laten we aan Jon Anderson over, dat komt bij Hackett nooit voor. Wel romantisch zoals in het prachtige 'Til These Eyes', filosofisch in het elf minuten klokkende 'Turn This Island Earth' en fel in bijvoorbeeld 'Loch Lomond'. In de ingetogen delen laat Hackett veel akoestisch gitaarspel horen. In de fellere stukken zoals 'The Phoenix Flown' trekt hij zijn bekende strepen maar klinkt hij soms ook als Joe Satriani.
Op schijf twee zet zich deze afwisseling voort waarbij de vier instrumenta- le stukken 'Four Winds' in mijn ogen briljant zijn qua gitaarspel en een prachtige fusion laten horen van symfo, hardrock, wat folk en klassiek. En dan komt ook er nog een cover voorbij 'Eruption: Tommy', bekend geworden door Focus.
Hackett laat op 'Beyond the Shrouded Horizon' horen, bijgestaan door o.a. Roger King, John Hackett, Simon Phillips en Chris Squire, dat hij nog steeds in de eredivisie van de progrock speelt. Knap, na al die jaren en na zoveel muzikale zijpaden te hebben bewandeld. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 38)

Wat een week ... CD

ARABS IN ASPIC - Strange Frame of Mind (2010)

Rare bandnaam ...

... en bij eerste beluistering maakte ik direct de vergelijking met ons aller Focus, toen Akkerman en Van Leer nog met elkaar door een deur konden. Ik wist toen nog niet dat 'Strange Frame of Mind' van de Noorse band Arabs in Aspic werd afgesloten met een cover van 'Hocus Pocus' van Focus. U weet nu in ieder geval in welke muzikale hoek u het moet zoeken.
Verwacht hier geen revolutie. Het album bestaat uit min of meer tradi- tionele progressieve rock zonder gekke dingen. Wel een lekker album met goede zang van Jostein Smeby, die ook veel van de elf composities voor zijn rekening nam, prima toetsenwerk en een solide ritmesectie. Soms waart er ook iets van de vroege Flower Kings rond; gelukkig de vroege incarnatie van Stolt cs. Je moet er immers niet aan denken dat een band op de te overdadige, latere catalogus van The Flower Kings gaat voort- borduren.
Wel vind ik het geheel wat onevenwichtig en hinkend op teveel progres- sieve gedachten. Het zoeken en vooral vinden van een duidelijke rode draad in de composities lijkt mij wel noodzakelijk. Dit derde album moeten we dan ook zien als een logische bijdrage daaraan. Tot op dat moment vermaak ik mij prima met dit door Black Widow Records uitgebrachte album, het label dat doorgaans grossiert in wat donkerder werk. Daar is hier geen sprake van; opgetogen, positief gestemde progrock, op zoek naar een eigen gezicht. Deze zoektocht blijven wij zeker op de voet volgen. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 37)

Wat een week ... CD

OPETH - Heritage (2011)

Enigszins teleurgesteld ...

... dat is het gevoel dat mij bekroop na het beluisteren van de tien tracks van het nieuwe album van Opeth: “Is dit hun eerste album dat uit de toon valt, vergeleken met alle voorgaande albums van deze bijzondere en creatieve Zweedse band?”
Er is hier geen sprake meer van grunts. Op zich vind ik dat een pré. Er is überhaupt geen sprake meer van metal. Het album grijpt volledig terug op de progrock van de 70-er jaren. De bij vlagen symfonische melodieën, de afwisseling met akoestische folk en jazz, de met veel geweld gepaard gaande tempowisselingen en de instrumentatie roepen onvermijdelijk herin- neringen op aan bands als Camel, Jethro Tull, Focus en aan Opeth's grote voorbeeld King Crimson. Aan hun inspiratoren ligt het dus niet.
Ook over de virtuositeit van de muzikanten geen kwaad woord. Het is het ontbreken van een bepaalde lijn waardoor 'Heritage' een vreemde eend in de Opeth bijt is en het kwartje maar niet valt. Er staan zeker fraaie, tedere en krachtige fragmenten op maar die worden te vaak afgewisseld met zwak, clichématig werk, waardoor het geheel stuurloos overkomt.
Akerfeldt c.s. lijken - wederom samen met Steven Wilson - een zoektocht te zijn gestart naar hun muzikale toekomst waarbij de metal definitief lijkt te zijn verlaten. Dat die toekomst in de progrock ligt is evident. Ik heb er alle vertrouwen in dat Opeth in deze zoektocht weer tot grote hoogten zal stijgen. Vanuit dat perspectief vormt 'Heritage' wellicht een noodzakelijk intermezzo. Een overgang tussen een afgesloten, uiterst geslaagde periode en een nieuw tijdperk waar nog veel moois in het verschiet ligt. Als dat zo is heb ik er graag wat geduld voor over. Henk Vermeulen (wat een week 36)

Wat een week ... CD

JONATHAN WILSON - Gentle Spirit (2011)

Een onverwacht juweeltje ...

... dit album van Jonathan Wilson, die ooit een nooit uitgebracht debuut- album maakte en zich daarna vooral ontpopte als producer en sessie- muzikant bij o.a. Robbie Robertson en Jackson Browne. Er was even twijfel of een review van 'Gentle Spirit' op een progsite passend zou zijn. Maar herhaalde beluistering maakte zoveel progressieve elementen en -invalshoeken zichtbaar dat aandacht hier terecht is.
Op het eerste gezicht lijkt Wilson een singer/songwriter in de stijl van Jackson Browne en zeker ook van Neil Young. Maar zijn ijzersterke, psychedelisch getinte, composities worden rijk gelardeerd met sound- scapes, mellotronstrepen en geluidseffecten. De Gilmoureske gitaarpartijen geven zelfs een Floydsfeer aan een aantal tracks. De fragiele maar heldere en mooie stem van Wilson kleurt het geheel verder in.
Louter sterke songs vullen het album. Het titelnummer opent het bal en zorgt door de langdurige repetitie van het refrein voor dagdromen. 'Desert Raven' lijkt mij een singlekandidaat met tintelend gitaarspel van Wilson. Absolute favoriet is het tien minuten durende 'Valley of the Silver Moon', dat mij doet denken aan de lange, uitgesponnen tracks van Neil Young zoals 'Cortez the Killer' maar door zijn eerdergenoemde psychedelische elementen uiteindelijk in het progressieve idioom belandt.
'Gentle Spirit' is een topalbum dat zoveel associaties met prog heeft dat een nominatie voor de onvermijdelijke jaarlijst nog zwak is uitgedrukt. Hoezo hokjesgeest?! Mooie hoes trouwens. Alleen jammer dat de hoesinformatie onleesbaar is. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 35)